VAARTKERK

Gedenken

De kerkenraad heeft meerdere keren gesproken over het herdenken van onze doden. Met name over tijd en de wijze.
Er zijn redenen te bedenken om het op de laatste zondag van het (burgerlijke) jaar te doen maar ook om het aan het einde van het kerkelijke jaar te doen.
In de Advent- en Zuiderkerk doen ze het al jaren op de laatste zondag van het kerkelijke jaar. Familie van de te gedenken overledenen worden daarbij uitgenodigd en mensen die het bijwoonden zijn er erg van onder de indruk.
In de Kerkwijzer wordt er in de week voor de herdenkingszondag aandacht aan geschonken.
Ook in het Nederlands Dagblad werd erover geschreven.
Leest u maar eens mee:

HERINNER  U DE  NAMEN

Zijn er dringender zaken in de kerk om je druk over te maken?  Vast wel. 
Is er al niet genoeg te doen op het gebied van liturgie? Ook. Maar waarom zou je niet zorgvuldig omgaan met de vormgeving van de kerkdienst, met de manier en het moment waarop je dingen doet?  Daarom is het toch een idee dat aandacht verdient, waar hoogleraar liturgiek Marcel Barnard deze week mee kwam: om de overledenen op of omstreeks Allerheiligen- 1 november- te herdenken.
In veel kerken gebeurt dat op oudejaarsavond. De namen van gemeenteleden die het voorbije jaar zijn overleden worden genoemd en voor hun nabestaanden wordt gebeden. De traditionele ’oudejaarspsalm’, Psalm 90, past daar goed bij.
Maar de jaarwisseling is geen kerkelijk feest. Veel andere kerken herdenken de gestorvenen op de laatste zondag van het kerkelijk jaar. Het lied ’ Heer, herinner u de namen’ hoort daarbij. Maar volgens Barnard krijgt die herdenking dan te veel aandacht, terwijl het die zondag eigenlijk om iets anders gaat.

Het kerkelijk jaar wordt in protestant Nederland besloten met ’Eeuwigheidszondag’, afkomstig uit de Duitse lutherse traditie. Het gaat dan om de verwachting van Christus’ terugkomst, van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, vrede en blijdschap die nooit meer ophouden. Er wordt uit de  Bijbel gelezen bijvoorbeeld uit de profeet Jesaja, over de stad waarin geen geween, geen dood en geen vermoeidheid meer zal zijn; uit de brieven van Paulus of Petrus of uit Openbaring over de dag van de Heer; uit Jezus’ eigen rede over de laatste dingen. Het herdenken van de gestorvenen, die ons op weg daarheen al zijn voorgegaan, kan daar wel onderdeel van zijn. Maar in Duitsland was het de burgelijke overheid die er de hoofdmoot van maakte. In de strijd tegen Napoleon waren in de jaren 1813-1815 veel doden gevallen.
Koning Friedrich Wilhelm 111 van Pruisen vond het passend om die in de kerk te herdenken en zo gebeurde het op zijn voorschrift vanaf 1816. Maar eigenlijk worden in de lutherse traditie de overledenen op Allerheiligen herdacht. Dat is dus niet enkel een rooms- katholiek feest. Ook anglicanen en oosters-orthodoxen kennen het en de datum van 1 november werd al in de negende eeuw ingesteld.

De apostel Paulus zegt: ’ Laat niemand u iets voorschrijven op het gebied van het vieren van feestdagen.’  Het hoeft niet nu ineens, herdenken met Allerheiligen. Maar de charme van het kerkelijk jaar is wel, dat het de breedte en diepte van het evangelie aan de orde laat komen, Met zijn opbouw van advent tot de wederkomst, neemt het de alledaagse dagen op in het grote verhaal van Gods weg met zijn volk. Dus als je op oudejaarsavond herdenkt, kijk niet te veel terug, maar ook vooruit en om je heen. Als je op Eeuwigheidszondag herdenkt, vergeet Gods grote toekomst niet, die alles en allen omvat. En misschien is de doden herdenken met Allerheiligen zo gek nog niet.

Bron: Nederlands Dagblad